Kołtun we włosach to najczęściej problem mechaniczny, a nie choroba. Można go zwykle rozczesać bez obcinania włosów – potrzebujesz poślizgu, delikatnych ruchów i metody od końcówek ku nasadzie.
Jak rozczesać kołtun bez bólu?
Nie próbuj wyrywać splątanych pasm ani rozczesywać ich gwałtownie na sucho. Takie ruchy zwiększają ryzyko łamania włosów i mogą sprawić ból, szczególnie dziecku. Przy dużym kołtunie przygotuj odżywkę bez spłukiwania, maskę albo niewielką ilość olejku. Emolienty wygładzają włosy i poprawiają ich śliskość.
Postępuj według następującej kolejności:
- Odizoluj splątane pasmo – oddziel je od reszty włosów, aby nie powiększać kołtuna.
- Dodaj poślizg – nałóż obfitą ilość odżywki lub rozprowadź w kołtunie odrobinę olejku. Przy bardzo zbitym splątaniu możesz wmasować preparat palcami między pasma i odczekać kilka minut.
- Poluzuj splot palcami – wyciągaj pojedyncze włosy z kołtuna, zaczynając od jego dolnej części. Nie szarp i nie skręcaj pasm.
- Rozczesuj od końcówek – użyj grzebienia z szeroko rozstawionymi zębami albo delikatnej szczotki. Najpierw rozplącz kilka centymetrów na dole, potem stopniowo przesuwaj się w stronę nasady.
- Rozdziel włosy na mniejsze partie – przy długich lub gęstych włosach pracuj cienkimi pasmami. Co jakiś czas zatrzymaj się i ponownie dodaj odżywkę, jeśli włosy tracą poślizg.
- Umyj i odżyw włosy – po rozczesaniu dokładnie spłucz kosmetyk, umyj skórę głowy delikatnym szamponem i zastosuj odżywkę wygładzającą.
Nie ma jednej zasady, czy w każdym przypadku lepiej czesać na mokro, czy na sucho. Decydują rodzaj włosów i użyte akcesorium. Najważniejsze jest ograniczenie tarcia, zapewnienie poślizgu i rozplątywanie małych partii. Jeśli kołtun jest tak zbity, że uniemożliwia higienę skóry głowy, warto poprosić o pomoc fryzjera.
Dlaczego włosy się plączą?
Kołtun powstaje wtedy, gdy pojedyncze włosy zaczepiają się o siebie i stopniowo tworzą coraz ciaśniejszy splot. Ryzyko rośnie przy długich, kręconych, suchych lub zniszczonych pasmach, ale problem może dotyczyć także krótkich i prostych włosów. Rozchylone łuski działają jak drobne haczyki, przez co kosmyki łatwiej się łączą.
| Przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|
| Tarcie o poduszkę, czapkę, szalik lub ubranie | Luźne upięcie na noc, gładka poszewka i ograniczenie szorstkich tkanin przy karku |
| Przesuszenie i rozchylone łuski włosa | Regularna odżywka, emolienty oraz delikatne zabezpieczanie końcówek |
| Brak regularnego czesania | Rozczesywanie małymi partiami, od końców ku górze, bez szarpania |
| Gorące powietrze i intensywna stylizacja | Niższa temperatura suszenia, termoochrona i ograniczenie prostowania lub tapirowania |
| Wilgotne włosy podczas snu | Dokładne wysuszenie i rozczesanie pasm przed położeniem się |
Jak zapobiegać powstawaniu kołtunów?
Profilaktyka opiera się na dwóch działaniach: zmniejszaniu tarcia i wygładzaniu włosów. Nie trzeba stosować wielu kosmetyków. Większą różnicę przynosi regularność oraz delikatna technika.
W codziennej pielęgnacji pomagają następujące nawyki:
- Zaplatanie długich włosów w luźny warkocz przed snem.
- Spanie na jedwabnej lub satynowej poszewce, która ogranicza tarcie i elektryzowanie.
- Rozczesywanie włosów grzebieniem z szeroko rozstawionymi zębami albo szczotką z elastycznymi wypustkami.
- Stosowanie odżywki po myciu oraz kosmetyku bez spłukiwania, gdy pasma łatwo się plączą.
- Regularne używanie emolientów, na przykład odżywki wygładzającej lub niewielkiej ilości olejku na długości i końcówki.
- Unikanie chodzenia spać z mokrymi, nierozczesanymi włosami.
W przypadku dziecka dobrze sprawdza się spokojne rozczesywanie podczas zabawy lub rozmowy. Wybieraj kosmetyki przeznaczone dla jego wieku i nie nakładaj olejków bezpośrednio na skórę głowy, jeśli nie ma takiej potrzeby. Przy wyborze akcesoriów zwróć uwagę na ich budowę:
- Grzebień z szerokimi zębami rozdziela większe pasma bez ciasnego zaczepiania włosów.
- Szczotka z elastycznymi, zaokrąglonymi wypustkami ułatwia pracę przy rozplątywaniu.
- Gęsty grzebień lepiej zostawić do wygładzania już rozczesanych włosów, a nie do rozbijania dużego kołtuna.
- Metalowe, ostre zęby mogą zwiększać szarpanie i uszkadzać splątane pasma.
Jakich błędów nie popełniać?
Najczęściej problem pogarsza pośpiech. Gdy włosy stawiają opór, nie zwiększaj siły nacisku, tylko zmniejsz partię i dodaj więcej poślizgu. Szczególnie niekorzystne są:
- czesanie od nasady w kierunku końcówek,
- szarpanie kołtuna na sucho,
- próba rozdzielenia całego splotu jednym pociągnięciem,
- wycinanie kołtuna bez wcześniejszej próby delikatnego rozplątania.
Obcinanie nie jest z założenia konieczne, a przy nieudanej próbie można usunąć znacznie większe pasmo, niż planowano. Jeśli jednak włosy są silnie spilśnione, bolesne przy dotyku lub tworzą zwartą masę przy samej skórze, pomoc fryzjera będzie bezpieczniejsza niż dalsze rozczesywanie na siłę.
Skąd wziął się „kołtun polski”?
Dawniej określenie plica polonica odnosiło się do dużej, zbitej masy włosów, często sklejonej łojem i wydzieliną. Przypisywano jej istnienie tak zwanemu „kołtunowi wewnętrznemu” lub gośćcowi i wierzono, że nie wolno jej obcinać. Był to szkodliwy zabobon. W rzeczywistości na powstawanie historycznych kołtunów wpływały między innymi brak higieny, rzadkie czesanie, wszawica oraz tarcie nakryć głowy. Dzisiejszy kołtun jest zwykle po prostu splątanym pasmem, które można rozluźnić odpowiednią pielęgnacją.
Najważniejsze są małe partie, odżywka lub olejek i kierunek od końcówek ku nasadzie. Cierpliwe rozczesywanie chroni włosy przed łamaniem i zwykle pozwala uniknąć ich obcinania.